Yr ynys o 20,000+ o sêr
Yn 2023, cafodd Ynys Enlli ei hardystio’n Noddfa Awyr Dywyll Ryngwladol (NADR) gan y Gymdeithas Awyr Dywyll Ryngwladol (CADR). Mae hyn yn golygu mai Enlli yw’r safle cyntaf yn Ewrop i sicrhau’r statws yma.
Saif Noddfeydd Awyr Dywyll Rhyngwladol fel arfer wedi’u leoli mewn lleoliadau anghysbell sydd â gyda llai o fygythiadau cyfagos i ansawdd awyr dywyll y nos. Mae Enlli yn bodloni meini prawf llym gyda’r dynodiad newydd yma, ac yn ymuno gyda dim ond 16 safle arall yn fyd-eang.
Mae lleoliad Enlli a’i nodweddion daearyddol yn ei gwneud yn un o’r llefydd mwyaf tywyll yn y DU- gyda’r mynydd yn gweithredu fel rhwystr effeithiol sydd yn cyfyngu ar olau o’r tir mawr. Y lleoliad agosaf sydd yn rhyddhau llygredd golau sylweddol yw Dulyn, sydd dros 70 milltir (113 cilomedr) dros Fôr Iwerddon.
Sêr dros Tŷ Bach gan Emyr Owen
Llewyrch yr arth dros abaty enlli, Emyr Glyn Owen
Llewyrch yr arth gan Emyr Owen
The application received support from Welsh Government, other Dark Sky locations in Wales including the Bannau Brycheiniog National Park and Eryri National Park, Aberdaron Community Council, and Natural Resources Wales as well as project NOS (local dark sky project), local astronomy associations, and Gwynedd Council.
Having secured IDSS status, the Bardsey Island Trust now aims to continue its work to protect the dark skies seen from Ynys Enlli by raising awareness of this unique location in Wales, as well as promoting the importance of the dark skies locally and nationally.
A four-year programme using the latest technology was undertaken as part of the application to monitor the quality of the night sky on the island, to show that it is sufficiently dark to qualify for the designation. The IDA also required a lighting management plan and photographic evidence for this certification.
Mari Huws is one of the Wardens on Ynys Enlli was part of the certification process.
Wrth fyw yma, dwi o hyd yn rhyfeddu gyda harddwch yr ynys- ac mae awyr y nos yn rhan fawr o hynny. Yn dilyn sicrhau’r ardystiad, rysym yn edrych ymlaen at groesawu ymwelwyr yma dros y misoedd a blynyddoedd i ddod, ac i rannu ein stori unigryw. Roeddan ni’n gwybod ein bod ni’n byw mewn lle arbennig, mae’r statws yma’n cadarnhau hyn, gyda’r Noddfa Awyr Dywyll Ryngwladol yn rhoi Enlli ar lwyfan y byd. Mewn byd sydd yn cael ei lygru yn fwy ac yn fwy, mae hi’n fraint gallu gweithio tuag at amddiffyn rhywbeth sydd yn gyntefig ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Mari Huws Jones
llewyrch yr arth
Y lleuad
Awyr dywyll Enlli
Ymholiadau Cyffredinol
Am ymholiadau am ymweld â'r ynys
Aros dros nos: Gweler ein tudalen argaeledd
Tripiau dydd: Colin Evans, Tripiau Cychod Enlli
Cefnogi Ymddiriedolaeth Ynys Enlli: Dod yn aelod yma
Lle nesaf?
