Hafan

Bywyd ar Enlli

Ynys Enlli Residents 2025

Dilynwch ôl troed pererinion, môr-ladron, pysgotwyr a ffermwyr.

Wrth droedio Ynys Enlli rydych yn dilyn ôl troed y pererinion, y môr ladron a chenedlaethau o deuluoedd sydd wedi gweithio’r tir a’r môr. Mi welwch gyfoeth o adar a morloi llwyd yng ngogoniant eu cynefin. Dyma ynys sydd yn bell o brysurdeb y byd, lle mae hanes ysbrydol a chrefyddol, treftadaeth a bywyd gwyllt yn agosach atom nac yn unlle.

Ein Tîm Gwarchod

Nid oedd gweithio mewn swyddfa o 9-5 yn addas i mi. Mae gweithio ar Enlli yn fywyd prysur, mae'r gwaith yn ddiddiwedd, ond mae gallu rhoi fy egni tuag at amddiffyn a gwella rhywle mor arbennig ag Enlli yn fraint.

Mari Huws Jones
Warden

Today, Enlli is a living island, and an island of work. There is a permanent seasonal community of 12 who work the land and sea, welcome visitors and protect the heritage and wildlife. Everyday life is impacted by the wind, rain, sun and tides, with plans dictated by the elements in a way which reconnects us to reality.

The island is Europe’s first Dark Sky Sanctuary, a National Nature Reserve and a Site of Special Scientific Interest. There is something on Enlli for everyone!

 

 

A group of harbor seals rest on rocky outcrops covered in seaweed, partially submerged in calm water at sunset—a peaceful scene that captures the essence of life on Enlli.

Morloi llwyd yn henllwyn

Bywyd gwyllt

Bywyd gwyllt Enlli

Mae’r tir a’r môr o amgylch Enlli yn ffynnu gyda bywyd gwyllt.

Diolch i genedlaethau o bysgota cimychiaid a chrancod cynaliadwy, mae’r dyfroedd oddi ar Enlli’n llawn bywyd ac yn lle pwysig i ddolffiniaid Risso, llamhidyddion a morloi llwyd.

Mae’r ynys yn lle pwysig iawn i’r aderyn drycin Manaw, ac yn bellach yn gartref i dros 30,000 o barau o’r adar môr rhyfeddol yma. Mae’r aderyn drycin Manaw yn dychwelyd bob blwyddyn i’r un twll tanddaearol a;r un cymarar ôl gaeafu oddi ar dde America.

Pentref gwledig gydag adeiladau cerrig, caeau gwyrddion, a defaid gwasgaredig, wedi'u gweld o'r uchod gyda blodau melyn yn y blaendir—yn dwyn i gof y tirweddau oesol a gedwir gan Ymddiriedolaeth Ynys Enlli.

Olion yr abaty yn nant

Yr ynys o 20,000 o seintiau

Cristnogaeth Geltaidd yn dyddio’n ôl i’r 6ed ganrif

Dewch o hyd i olion abaty’r Canoniaid Awstinaidd o’r 13eg ganrif, gan ddilyn ôl troed rhai o’r Celtiaid sefydlog o’r chweched ganrif.

An older man in a green vest and hat stands with his arm around an older woman in a blue patterned dress; both are looking at the camera, capturing a warm moment of life on Enlli outside near a window.

Gareth Roberts

Rydw i wedi bod yn ymweld ag Enlli ers 1973; roedd fy nhad yn bysgotwr rhan-amser a oedd yn arfer gosod ei gewyll ar ochr tir mawr y Swnt, yn pysgota o Borth Meudwy. Rwyf wedi dal y denantiaeth ar gyfer Cwrt ers bron i 30 mlynedd ac wedi bod yn denant ffermio yn Enlli am y 18 mlynedd diwethaf. Mae'n lle gwych ac mae ein hwyrion yn tyfu i'w fwynhau a'i werthfawrogi gymaint â ni, ac rwy'n gobeithio y byddan nhw'n cael y cyfle i fod yn rhan o'i dyfodol.

Gareth Roberts
Ffarmwr a Pysgotwr

A cluttered, dimly lit room with fishing gear, buoys, nets, ropes, and miscellaneous items scattered across the floor and against a stone wall reflects the rugged simplicity of life on Enlli.

Hanes

Wedi’i throchi mewn dros 4000 o flynyddoedd o hanes

Ers yr 2il ganrif CC bu arwyddion o bobl yn byw ac yn defnyddio Enlli fel lle allweddol yn eu bywydau. Darganfyddwch straeon y pererinion, môr-ladron, pysgotwyr, ffermwyr a’r artistiaid sydd wedi galw Enlli yn gartref.

A brown calf lies in tall grass in a field, with several cows grazing in the background and a red-and-white lighthouse visible on the horizon—a peaceful glimpse of life on Enlli.

Gwartheg enlli gan Emyr Owen

Gweithio'r tir

Ffermio cadwraethol ar waith

Mae dros 200 o ddefaid a buches fechan o 20-30 o Wartheg Duon Cymreig yn helpu i gynnal a rheoli’r tir ar Enlli ar gyfer yr ystod eang o blanhigion a bywyd gwyllt sy’n ffynnu yn ei gaeau, helyg a rhostir.