Mae yna gannoedd o rywogaethau ar Enlli
Mae Enlli’n enwog am ei bywyd gwyllt a’r lle perffaith i weld brain coesgoch, morloi llwyd, palod ac adar drycin Manaw. Mae 332 o rywogaethau o adar wedi cael eu cofnodi ar yr ynys.
Mae Enlli yn Warchodfa Natur Genedlaethol ac yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Mae’n safle sydd yn bwysig i fywyd gwyllt yn genedlaethol ac yn rhyngwladol. Mae yma ystod eang o ddiddordeb sydd yn cynnwys adar, gydag Enlli’n sefyll ar lwybr mudo allweddol i adar Ewrop, planhigion blodeuol prin, cennau, llysiau’r afu a mwsoglau, glaswelltir arfordirol a rhostir, lleynau clogwyni môr a bywyd gwyllt morol.
Mae Ymddiriedolaeth Ynys Enlli fel perchennog, a Chyfoeth Naturiol Cymru fel corff cynghori’r llywodraeth ar fywyd gwyllt a chadwraeth, yn sicrhau bod bywyd gwyllt yr ynys yn cael ei amddiffyn ar gyfer y dyfodol. Mae nodweddion pwysig byd natur yr ynys yn cael eu rheoli drwy weithrediadau fferm yr ynys.
Gwylanod ar Solfach
Gwymon Enlli
Ynys Enlli gan Myles Jenks
Bywyd y môr
A strong colony of up to 200 Atlantic grey seals can be seen in the rocky bays of the island. A small number breed on Bardsey each year.
The seas around the island, with their forests of strap seaweed, are rich in marine life. In the rock pools you can see anemones, crabs and small fish, and in the deeper waters, filter-feeders such as sponges and sea-squirts cushion the rocks. One offshore species, the yellow star anemone, is more commonly found in the Mediterranean. Risso’s dolphins and harbour porpoises are frequently seen in the waters off the island.
Planhigion
Along the coastal margin, the spring squill makes hazy blue carpets in early spring. It’s followed by dense tufts of thrift and patches of thyme and, later on, the bell heather and ling. The rarer plants include western clover and small adder’s tongue. Amongst the most notable of the plants are the lichens, of which Bardsey has a rich variety of over 350 species.
Mulfran yn sychu adenydd
Sefydlwyd yn 1953
Gwylfa Adar a Maes Ynys Enlli
Saif yr ynys ar lwybr mudo gwanwyn ac hydref nifer o adar, ac mae hi’n gartref i frain coesgoch a phiod môr. Mae o’n beth cyffredin i weld crëyr glas, hebog tramor, tinwen y garn a teloriaid, yn ogystal ag adar môr fel huganod, llursod a mulfrain gwyrdd. Dros y 10 mlynedd diwethaf mae’r nifer o balod wedi bod yn cynyddu ar gefn y mynydd. Mae’r ynys yn gysylltiedig yn bennaf, fodd bynnag, â’r aderyn drycin Manaw – mae cytref nythu cryf o 27,000 o barau ar yr ynys.
Mae Gwylfa Adar a Maes Enlli wedi bod yn monitro ac yn modrwyo adar ar Enlli ers dros 70 mlynedd.
Straeon Bywyd Gwyllt
20.02.25
Enlli a’r sêr uwchben
Mae hi bron ym amhosibl, dwi’n credu, i sefyll o dan awyr llawn sêr yn y nos heb ryfeddu ar yr olygfa. Mae’r ymateb yma’n un sy’n gyffredin i bawb, ac yn un nad yw’n newid wrth i ni brofi’r olygfa drawiadol dro ar ôl tro.